De wetgever vertrekt van een eenvoudig uitgangspunt: de meerwaardebelasting wordt in principe geheven bij de juridische eigenaar van het financieel actief die een belastbare meerwaarde realiseert.

Met andere woorden: de belasting wordt toegerekend aan degene in wiens vermogen de meerwaarde ontstaat en wordt gerealiseerd.

Op papier lijkt dit duidelijk. In de praktijk ontstaan de meeste vragen echter wanneer juridische eigendom en economische gerechtigdheid uit elkaar lopen.

Een van de meest besproken situaties is die van de gesplitste eigendom.

Denk bijvoorbeeld aan een ouder die het vruchtgebruik behoudt terwijl de kinderen de blote eigendom verkrijgen. Volgens de nieuwe regeling wordt een gerealiseerde meerwaarde in principe belast in hoofde van de blote eigenaar.

Dat kan tot opmerkelijke situaties leiden.

Wanneer vruchtgebruiker en blote eigenaar samen een financieel actief verkopen en de opbrengst onderling verdelen, kan het gebeuren dat een deel van de economische opbrengst bij de vruchtgebruiker terechtkomt terwijl de volledige meerwaardebelasting bij de blote eigenaar terechtkomt.

Vooral in familiale vermogensplanningen verdient dit extra aandacht. De juridische structuur bepaalt immers niet altijd wie uiteindelijk het economische voordeel ontvangt.

Een minderjarige kan juridisch eigenaar zijn van een effectenrekening of portefeuille. Dat betekent ook dat een minderjarige in bepaalde situaties zelf als belastingplichtige kan worden beschouwd voor de meerwaardebelasting.

Hoewel ouders of voogden optreden als wettelijke vertegenwoordigers, blijft het uitgangspunt behouden dat de belasting verschuldigd is door de juridische eigenaar van het vermogen.

Dit sluit nauw aan bij een vraag die we steeds vaker krijgen binnen Connect: "Is beleggen op naam van mijn minderjarig kind wel de beste oplossing?"

Zoals we eerder toelichtten, heeft een dergelijke structuur niet alleen praktische maar ook fiscale gevolgen.

Binnen een huwelijk speelt het huwelijksvermogensstelsel een belangrijke rol.

Wanneer effecten of beleggingen deel uitmaken van het gemeenschappelijk vermogen, worden gerealiseerde meerwaarden in principe geacht voor gelijke delen toe te komen aan beide echtgenoten.

De fiscale behandeling volgt dus de vermogensrechtelijke realiteit. Het maakt daarbij een verschil of activa eigen zijn dan wel deel uitmaken van de huwgemeenschap.

Bij levensverzekeringen en kapitalisatiecontracten wordt de gerealiseerde meerwaarde in principe belast bij de rechthebbende op het moment van uitkering. Wijzigingen binnen de TAK 23 vermogensverzekering zijn per definitie vrijgesteld van de nieuwe vermogenswinstbelasting.

Omdat steeds meer gezinnen gebruikmaken van levensverzekeringen binnen hun vermogensplanning, verdient ook dit onderdeel bijzondere aandacht.

Bij fiscaal transparante structuren, zoals maatschappen, wordt de belasting niet geheven op het niveau van de structuur zelf.

De meerwaarde wordt rechtstreeks toegerekend aan de achterliggende deelgerechtigden, doorgaans in verhouding tot hun rechten binnen de maatschap.

Dat lijkt logisch, maar in de praktijk kunnen hierover interpretatievragen ontstaan, zeker wanneer verschillende generaties betrokken zijn of wanneer vermogensstromen niet onmiddellijk worden uitgekeerd.

De nieuwe meerwaardebelasting vertrekt van duidelijke basisregels, maar de praktijk toont aan dat de situatie vaak complexer is dan op het eerste gezicht lijkt.

Gesplitste eigendom, minderjarige eigenaars, huwelijksvermogensstelsels, levensverzekeringen en maatschappen kunnen allemaal een invloed hebben op de vraag wie uiteindelijk belastingplichtig wordt.

Precies daarom volstaat het niet om enkel naar het financieel actief zelf te kijken. Even belangrijk is de manier waarop het vermogen juridisch werd gestructureerd.

Bij Connect bekijken we de meerwaardebelasting nooit los van uw totale vermogensplanning. Wij analyseren samen met u de structuur van uw vermogen, de impact van uw huwelijksstelsel, schenkingen en gesplitste eigendom, levensverzekeringen en maatschappen en de gevolgen voor volgende generaties.

Heeft u vragen over de impact van de meerwaardebelasting op uw persoonlijke situatie of vermogensstructuur?

Wij helpen u graag om de regels te vertalen naar uw concrete situatie, zodat u beslissingen kunt nemen met overzicht, inzicht en gemoedsrust.

Connect – uw vermogen in balans.