Meer geld en hogere schuld: medicijn tegen elke economische crisis?

Reeds verschillende jaren leven we in een omgeving van lage rentevoeten en beperkte inflatieGeld lenen is goedkoop en het leven wordt niet duurder! Althans, op basis van officiële graadmeters (want elke huisvader weet dat het leven steeds duurder wordt). Duizenden miljarden euro’s zijn de afgelopen jaren in de wereldwijde economie gepompt. En het einde is nog niet in zicht. Het geld lijkt in elk land als lava uit de grond te spuwen – gratis en voor niks. Meer geld en meer schuld lijkt het medicijn te zijn tegen elke economische crisis.

In theorie zou het extra geld voor een stijgende consumptie moeten zorgen. Meer vraag leidt tot stijgende prijzen. Hogere prijzen leiden op hun beurt weer tot hogere lonen. En dat resulteert dan weer in nog hogere prijzen. Zo komt inflatie op gang. 

De ECB streeft al jaren naar een inflatie quasi twee procent. Dankzij inflatie worden schulden minder waard en stellen consumenten aankopen niet te lang uit. Maar de meer dan 3.000 (!) miljard euro die de ECB de laatste jaren in de Europese economie pompte heeft niet direct tot extra prijsstijgingen geleid.

Wereldwijde schuld.

Overal ter wereld zien we een explosie van schuld. Sinds Covid-19 worden beleidsmakers geconfronteerd met een moeilijke evenwichtsoefening: de economie ondersteunen en tegelijk de overheidsschuld onder controle houden. Door extra uitgaven en minder inkomsten is de overheidsschuld in België opgelopen tot 524 miljard euro, een absolute recordhoogte. Vanuit deze logica zou ook de rente moeten stijgen. Hoe groter de schuldenlast, hoe meer rente potentiële geldschieters willen terugzien bij de overweging om de schuldenberg verder te vergroten. Het risico op ‘de schuld te veel’ en wanbetaling stijgt namelijk. Hoe groter het risico, hoe hoger de rente?

Niet dus! De Belgische overheid kan nog steeds staatsobligaties uitgeven op 10 jaar aan een negatieve rente (OLO 10 jaar: -0,24%). Hiervoor zijn diverse redenen. In principe hebben centrale banken enkel impact op de korte termijn rente. Door massaal staatsobligaties op te kopen, beïnvloeden ze op vandaag eveneens de lange termijnrente (vraag-aanbod) waarvan overheden maximaal profiteren door leningen uit te geven aan negatieve rentes. Anderzijds moeten we schuld in verhouding plaatsen tot het bruto binnenlands product (BBP). Zolang de economie sneller groeit dan de overheidsschuld is er niet onmiddellijk een probleem. Groei zorgt namelijk voor de terugbetalingscapaciteit van de schuld.

Inflatie van 2%. 

De laatste jaren kwam de inflatie in Europa telkens maar net boven de 1% uit, terwijl centrale banken haar het liefst naar 2% zouden zien stijgen. Dat zou een constante prijsstijging zijn die enerzijds niet de spuitgaten uitloopt, maar waardoor consumenten zich wel gedwongen voelen om hun aankoop niet langer uit te stellen. De nieuwe televisie kost volgend jaar namelijk 2% meer …
Ondanks alles wilde het de laatste jaren maar niet echt lukken. Hier zijn meerdere verklaringen voor: 

Ten eerste laten commerciële banken, waar veel van ‘het nieuwe gedrukte geld’ naartoe gaat, dit geld deels staan op de bankrekening die zij op hun beurt hebben bij de Centrale Bank. De bedoeling is nochtans dat banken het uitlenen aan consumenten en bedrijven om het zo in de reële economie te brengen. Maar dat doorvloeien kan om allerlei redenen spaak lopen, bijvoorbeeld omdat bedrijven even geen behoefte hebben aan nieuw krediet, of omdat banken een (te) strenge kredietpolitiek hanteren. Dan rollen die verse euro’s dus niet door naar de winkelstraten, maar komen ze zo opnieuw op de rekening van de ECB terecht, ondanks de negatieve rente die ze hierop dienen te betalen.

Maar er speelt nog meer. Het nieuwgedrukte geld dat wel in de economie komt, belandt voor een groot deel in de aandelen -en de huizenmarkt. Het drijft daar de prijzen op, in plaats van in de elektronicawinkels, de bakker en het café. Niet echt wat de centrale bank voor ogen had. Of anders gezegd, dan breng je als centrale bank het paard dus naar een bak met water, en dan besluit het daar vervolgens om gras te eten. Daar komt bovendien dat de ECB aandelen en vastgoed niet mee opneemt in haar productenmandje bij het berekenen van de inflatie.

Tot slot zijn er nog een paar andere inflatiedrukkende fenomenen. Zo is er:

- De groeiende import uit goedkope landen zoals China;
- De verhoogde flexibiliteit op de arbeidsmarkt;
- De toenemende vergrijzing.

Wat na Corona?

Maar er is wellicht een kentering op komst! Het is niet onlogisch dat mensen tijdens een verplichte lockdown minder geld uitgeven. Restaurants zijn gesloten, reizen is verboden en funshoppen wordt afgeraden. Bovendien zorgt onzekerheid ervoor dat mensen een extra buffer willen aanleggen. Er komt evenwel een dag dat alles opnieuw kan en mag. Zo mikken veel beleggers op een fors economisch herstel, overwegend in de tweede jaarhelft van 2021. Men schat in dat eens het ‘normale’ terug mogelijk zal zijn, mensen opnieuw massaal zullen consumeren en bedrijven opnieuw aan het investeren zullen slaan. Hier kan een oplopende inflatie uit voortvloeien, die bovendien een versterkend effect in zich heeft. Hoe sneller producten in prijs stijgen, hoe sneller we als consument moeten handelen. Hierdoor stijgt de omloopsnelheid van het geld, en dus ook de inflatie. We bevinden ons met andere woorden in de stilte voor de storm zeg maar! 

Conclusie.

De centrale banken gaan de komende maanden en jaren een belangrijke rol blijven spelen in onze economie. Zij zullen telkens weer het evenwicht moeten vinden tussen inflatie en rente. Dankzij inflatie worden schulden minder waard en stellen consumenten aankopen niet te lang uit. Volgens de theorie zou de ECB op dat moment moeten komen met een verhoging van de rente, maar dat lijkt dan weer allesbehalve waarschijnlijk. Om te beginnen heeft de ECB zelf miljarden aan staatsleningen opgekocht de afgelopen jaren die in één klap minder waard zouden worden. Analisten verwachten dan ook dat zowel de ECB als de FED hun nulrentebeleid nog jaren zullen voortzetten.

Connect Defensive Portfolio.

De Connect Defensive Portfolio streeft er naar om de koopkracht van de belegger te beschermen tegen de inflatie. De beleggingsstrategie van deze portfolio is op dit moment dan ook actueler dan ooit. In het laatste beheersverslag van december 2020 gaven we reeds mee dat de beheerder, La Financière de l'Echiquier, rekening houdt met een toenemende inflatieverwachting.

Om hierop in te spelen werd de samenstelling van de portefeuille reeds als volgt aangepast:

1,8% van de posities werd omgezet in Europese Value Aandelen en 6% werd belegd in een grondstoffentracker. (35% goud – 20% zilver – 20% platinum – 20% palladium – 5% cash).

 

----- Inflatie België
----- Inflatie Europa 

Bron: Eurostat

 

 

Redactie: Mathias Mortier (Connect) 

 

 

 

Related Articles